Zaterdag 25 juli 2026. Mensenkennis I
Als de dag van gisteren herinner ik me nog de uitspraak van de toenmalige directeur van de Rijks Psychologische Dienst (RPD): “mensenkennis bestaat niet, geef mij maar een dossier.”. Nu had de RPD toen enige honderdduizenden dossiers van (voormalige) rijksambtenaren in zijn bezit, dus hij had wel iets te kiezen. Wel verbeeld ik me dat ik met mijn ervaring in personeelswerk, zo langzaamaan ook wel weet wat ik voor vlees in de kuip heb. Een commissaris bij De Woonplaats vertelde desgevraagd eens dat hij als hoofd PZ verantwoordelijk was voor 600 mensen van een fabriek. Terwijl mijn grootste soortgelijke verantwoordelijkheid ging over 6000 mensen bij het Postdistrict Den Haag. Dus alles wat deze commissaris had meegemaakt heb ik tien keer zo vaak meegemaakt, terwijl ik ontelbare andere menselijke verschijnselen heb meegemaakt die hij nog nooit had gezien. En ik herken dus vaak menselijke patronen in gezelschappen, die iemand anders niet zullen opvallen. Dat gebeurde onder andere al op de allereerste bijeenkomst die ik bij De Woonplaats meemaakte, op een avond in Zutphen. Ik kende daar – in een groot gezelschap – toen helemaal niemand. Typisch gevalletje van een kat in een vreemd pakhuis. Toch had ik vrij snel door dat er tussen twee daar aanwezige mensen een relatie moest bestaan. Buitenechtelijk ook, omdat ik later begreep dat ze beiden waren getrouwd met iemand anders. En ik kon dus ook voorspellen wat er later zou gaan gebeuren, als het eenmaal uitgekomen was. En zo is het inderdaad gegaan. Nu ben ik bezig met het boek van Andrew en Jihi Bustamente, beiden werkzaam (geweest) bij de CIA. En als ik het al niet wist, is me nu wel helemaal duidelijk, dat zo’n geheime dienst, en zeker de CIA, er een levenswerk van heeft gemaakt om menselijk gedrag te herkennen en zo mogelijk ook te beïnvloeden. En al lezende voel ik me ook een kleine jongen worden. Ik was en ben, met al mijn veronderstelde ervaring met mensen, maar een amateur en een beginneling. Dáár werken de echte professionals. En ik ben nog maar net begonnen met het boek. Ik kan het steeds als ik er in lees haast niet wegleggen.
Zondag 26 juli 2026. Mensenkennis 2.
Het is totaal normaal en het gebeurt elke dag, dat mensen die in dezelfde organisatie werken, een relatie met elkaar kunnen krijgen. Daar kan niemand wat op tegen hebben. Ik ook niet. Het wordt anders als twee mensen in een organisatie een relatie krijgen, die elkaars meerdere of mindere zijn. Dat kan geen enkele organisatie een goed idee vinden. Dan weet de organisatie van geen van beiden waarom iets zo of juist niet gedaan wordt. Als dat uitkomt, en dat zal meestal gebeuren, dan worden deze mensen als het even kan organisatorisch uit elkaar gehaald. Dat is alleen niet altijd mogelijk. Zeker niet als de relatie bovenin de organisatie is. Als het niet anders kan, dan wordt van één van beiden afscheid genomen. Dat is dan doorgaans degene die het laagste salaris heeft, terwijl degene met het hoogste salaris dan doorgaans gewoon kan blijven. Voor deze keus is een zakelijke reden. Degene met het hoogste salaris is namelijk voor de organisatie ook het meeste waard. Het vertrek gaat overigens dan wel gepaard met een bedrag ineens: een aantal maanden salaris. De vertrekker moet wel onmiddellijk vertrekken: er is dan geen opzegtermijn en de persoon krijgt vaak niet eens de gelegenheid zijn eigen bureau op te ruimen en bijvoorbeeld wachtwoorden af te geven, zodat een opvolger bij de documenten van de vertrekker kan. Want je weet namelijk niet wat de bedoelde personen met elkaar voor berichten hebben uitgewisseld. En dat gaat de werkgever uiteraard niets aan. Het ongemak dat daaruit volgt, als een opvolger de plaats van de vertrekker inneemt, neemt de organisatie dan maar voor lief.
Ik kom er nu pas (bij het lezen van het gisteren genoemde boek) achter dat in een veiligheidsorganisatie, zoals de CIA, het vormen van interne relaties, die daar uiteraard net zo goed voorkomen, daar totaal anders worden beoordeeld. In zo’n organisatie is het juist een nachtmerrie als de medewerker een relatie aangaat met bijvoorbeeld een buitenlandse partner. Hoe veilig zijn de geheimen dan nog ? Want je weet dan natuurlijk niet wat er aan de eettafel of in bed met elkaar wordt besproken. Een zo mogelijk nog grotere nachtmerrie, volgens dit boek dan, is het als een medewerker een relatie krijgt met een landgenoot van buiten die wereld. Het is daarom dat deze medewerkers juist worden aangemoedigd een relatie met een collega te beginnen. Ik neem aan dat het dan moet gaan om medewerkers zonder vaste relatie, hoewel dat er niet bij staat. En bovendien vermelden de schrijvers niet hoe ze dan omgaan met een relatie met een onder- of bovengeschikte. Dat zal ook daar niet worden gewaardeerd vermoed ik.
Tenslotte was er nog een belangrijk detail dat ik nog nergens anders heb gelezen of in een film heb gezien. Dat is het advies voor collega’s die elders verblijven, onderlinge gesprekken te voeren onder een gezamenlijke douche. Want zachte gesprekken kunnen onder een lopende douche niet worden afgeluisterd. En in een hotel of andere ruimte kan dat juist heel makkelijk wel. Nu weet ik dus zeker dat ik duidelijk mijn ideale loopbaan heb gemist.
Mensenkennis, deel III.
Hoe herken je nu, zoals in het voorbeeld, gegeven bij Mensenkennis I, hierboven, dat twee mensen er een onderlinge amoureuze relatie op na houden? In het hierboven gegeven voorbeeld kende ik in een groot gezelschap helemaal niemand. Er was wel een bestuurslid dat probeerde mij wegwijs te maken. Door aan te geven wie wie was. Zoals leden van de directie en de RvC , de andere huurdersvertegenwoordigers, wie de overlegpartners waren en de verschillende verslagleggers. Ik heb er uiteraard ervaring mee, dus het viel me ineens op dat twee personen waarvan ik net begrepen had dat die organisatorisch bij elkaar hoorden, elkaar bij elke opstelling leken te vermijden. Ze zaten nooit bij elkaar, maar juist zover mogelijk van elkaar af, wat je gegeven hun positie dicht bij elkaar in de organisatie niet zou verwachten. Dan zijn er maar twee mogelijkheden: of de twee hebben onderling geen goede persoonlijke en/of zakelijke relatie met elkaar, of ze hebben juist wel een heel goede persoonlijke relatie met elkaar. De reflex van de betrokkenen is dan om juist niet in elkaars buurt te zijn, zodat niemand zou denken dat ze iets met elkaar hadden. En dat is dan precies wat opvalt. Het werkt altijd zo. En voor wie dit vaker heeft meegemaakt, valt dat meteen op.
Vrijdag 7 augustus 2026. België.
Het gisteren bedoelde boek van Ann Wroe is nog niet aangekomen. Ik vroeg me al af waarom dat zo lang duurde, totdat ik doorkreeg dat het uit België moest komen. En dat verklaarde meteen alles. Boeken die ik in Duitsland bestel komen hier doorgaans na twee werkdagen aan, bij uitzondering kan het ook wel eens drie of heel zelden vier dagen duren. Maar bij boeken uit België duurt het uiteraard een stuk langer. De verbindingen tussen Nederland en België zijn uiteraard een stuk trager dan de verbindingen tussen Nederland en Duitsland. Ik moet gewoon wat langer geduld hebben. Verder valt me op dat na deze lopende periode van extreme droogte, mogelijk wordt dit op dit terrein een recordjaar, de weides en perken alhier er allemaal nog zo fris-groen uitzien. Ook hier heeft het namelijk al meerdere weken niet of nauwelijks geregend. Afgezien van heel af en toe een mini-buitje midden in de nacht.
Zaterdag 8 augustus 2026. Mijn zoektocht naar de historische Jezus.
Ik ben nu bezig met Tacitus: Annalen. Dat is één van meerdere boeken uit en over de eerste eeuw na Christus die ik al heb verslonden en nog ga verslinden, op zoek naar sporen van Jezus, buiten de Bijbel. Daar is sinds enkele dagen ook de persoon van Pontius Pilatus bijgekomen, de Romeinse heerser (procurator of prefect) die volgens de Bijbel ervoor heeft gezorgd dat Jezus werd veroordeeld tot het kruis en dat uiteindelijk ook heeft gerealiseerd. Sinds kort ken ik het boek – van titel – van Ann Wroe, met de titel: “Pilatus, een biografie van een verzonnen man.” Blijkbaar is deze Ann tot de conclusie gekomen dat deze Pilatus nooit echt heeft bestaan. En inderdaad kost het me ook moeite om de historiciteit van deze Pilatus te vinden. Het boek zou bij mij vandaag tussen 10.00 en 12.30 uur moeten worden bezorgd.
Het enorme voordeel van de Annalen van Tacitus is dat het een geschiedschrijving bevat van het Romeinse Rijk per jaar. Ik ben nu ingekomen bij het jaar 25. Aangezien Jezus volgens de Bijbel werd geboren tijdens het bewind van koning Herodes, die overleed in begin van het jaar 4 voor Christus, moet Jezus dus geboren zijn in het jaar 5 of misschien wel 6 voor Christus. Dan zou hij dus in het jaar 25 ongeveer 30 jaar oud moeten zijn geweest. We weten gewoon niet wanneer Jezus en op welke leeftijd met zijn activiteiten is begonnen. Maar tot en met het jaar 25 noemt Tacitus hem in elk geval helemaal niet, terwijl hij toch vrij gedetailleerd de Romeinse geschiedenis beschrijft, ook van Judea. Ook Pilatus heeft hij nog niet genoemd. Maar die zou wel pas in Judea benoemd zijn in het jaar 26. Dus die zal mogelijk binnenkort wel voor het eerst genoemd worden.
Ik heb wel een heel aparte vertaler van ‘Annalen’ gevonden. Het boek is heel goed leesbaar in modern Nederlands dus daar mankeert niet zoveel aan: het is zeer goed te volgen. Apart is dat hij ‘moordenaar’; af en toe vertaald heeft met ‘killer’. Er waren in die tijd ontzettend veel moordenaars, ook in de hoogste kringen. Dus hij zocht blijkbaar af en toe een ander woord voor moordenaar. Maar om dan voor ‘killer’ te kiezen …….. Ook wat wij tegenwoordig maîtresse, minnaar of minnares zouden noemen, noemt hij ‘lover’. Van dit soort lui waren er in het Romeinse Rijk ook een heleboel. Dus dat komt nogal eens voor. Maar de meest opmerkelijke vertaling blijkt hier wel uit, dat een Romeinse keizer volgens de schrijver/vertaler de btw verlaagde van 1,0 naar 0,5%. Ik wist al dat de Romeinen heel wat zaken hebben uitgevonden, die we tegenwoordig ook nog gebruiken. Veel van hun bouwwerken staan er tot de dag van vandaag. Maar dat de Romeinen ook de btw hebben uitgevonden vond ik toch echt wel een heel grote verrassing. Overigens was het tarief wel heel erg laag vergeleken met wat het tarief vandaag is.
Donderdag 13 augustus 2026. Het nakomen van afspraken.
Mijn to-do-list beslaat doorgaans tussen de tien en twintig onderwerpen. Vanzelfsprekend kijk ik voor de volgorde uiteraard elke dag naar wat er nu het eerst moet. Ik heb de traditie van weet-ik-hoe-lang dat ik mijn afspraken nakom. Daar ben ik geleidelijk aan, in de loop van de decennia, eigenlijk alleen maar fanatieker mee geworden. Dat is gekomen door de omstandigheid dat ik telkens weer mensen tegenkwam (en -kom) met wie ik wel een afspraak maakte, soms zelfs zwart-op-wit, maar die later reageerden alsof ik het allemaal maar uit mijn duim had gezogen. En in elk geval die afspraak nooit nakwamen alsof hij nooit bestaan had. Kom ik nu toevallig relatief veel van deze mensen tegen, of ben ik gewoon een pechvogel? Ik houd het er maar op dat veel mensen gewoon onbetrouwbaar zijn, hoewel er tussen mensen onderling op dit punt ook grote verschillen bestaan. Met sommigen kun je en moet je dus ook geen enkele afspraak maken. Anderen komen wel hun verplichtingen na, maar toch net iets anders dan we bedoeld hadden. Hoe dan ook, is mijn to-do-list sinds vanmorgen maar zes onderwerpen groot. Een laagterecord. Het zal dus ook wel iets te maken hebben met het lage water van de Rijn en andere rivieren.